salmonela Σαλμονέλα πρόληψη μικρόβια αντιμετωπιση γαστρεντεριτιδας Οξεία Γαστρεντερίτιδα γαστρεντερίτιδα έμετοι διάρροια διάρροιες πονόκοιλος πόνος στη κοιλιά πυρετός αφυδάτωση τροφική δηλητηρίαση www.MedNetGP.gr ∞ ΟΞΕΙΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ ∞
www.MedNetGP.gr
Γενικός Οικογενειακός Ιατρός
Χατζημανώλης Εμμανουήλ
Επιμελητής Α'

ΟΞΕΙΑ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΤΙΔΑ

Αποτελεί ένα από τα συνηθέστερα προβλήματα υγείας που ταλαιπωρεί όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Καταρχήν να ξεκαθαρίσουμε ότι πρόκειται για σύνδρομο.  Τι σημαίνει αυτό;
Για να είμαι σαφής εμείς οι ιατροί για να πούμε π.χ. ότι ένας ασθενής έχει μια νόσο πρέπει να έχει 5 τουλάχιστον από τα 9 συμπτώματα της συγκεκριμένης νόσου.  Αν έχει π.χ. 4 τότε δεν έχει αυτή τη νόσο. 
Η γαστρεντερίτιδα είναι φλεγμονή του γαστρεντερικού σωλήνα και είναι ΣΥΝΔΡΟΜΟ δηλαδή μπορεί να εμφανιστεί με διαρροϊκές κενώσεις ή/και με κοιλιακό πόνο ή/και με έμετο. 
Ότι τελειώνει σε -ίτιδα υποδηλώνει φλεγμονή π.χ. ουλίτιδα, δερματίτιδα κ.α.  Οπότε μπορεί να υπάρξει και πυρετός.

Άρα τα συμπτώματα της οξείας γαστρεντερίτιδας είναι πόνος στη κοιλιά, διάρροιες, ναυτία και έμετο με ή χωρίς πυρετό, ανορεξία, εξάντληση και αδυναμία.  Τα άτομα που προσέρχονται στο ιατρείο παραπονούνται και για γουργουρητά της κοιλίας.  Συνήθως αρχικά εμφανίζονται οι διάρροιες που ξεκινούν απότομα πάνω από τρεις την ήμερα και χωρίς αίμα.  Αν οι διάρροιες συνεχιστούν τότε επέρχεται η αφυδάτωση.   Έτσι είναι δυνατό να εμφανιστεί ζάλη (ορθοστατική υπόταση) ιδίως κατά την προσπάθεια έγερσης από καθιστή ή ύπτια θέση.
ΠΡΟΣΟΧΗ πρέπει να δοθεί πολύ μεγάλη σημασία στις ευπαθείς ομάδες (παιδιά, ηλικιωμένοι και ασθενείς με νοσήματα που ρίχνουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα) διότι η αφυδάτωση μπορεί και να αποβεί μοιραία.
Που οφείλεται όμως;  
Κυρίως οφείλεται σε μικρόβια ή ιούς (πιο συχνά) ή παράσιτα. 
ΜΙΚΡΟΒΙΑ (σαλμονέλα, σιγκέλα, καμπυλοβακτηρίδιο κ.α.).
ΙΟΙ              (ροταϊοι κυρίως προσβάλουν παιδιά, NORONOVIRUS συχνότερα ενήλικες το χειμώνα).
ΠΑΡΑΣΙΤΑ (GIARDIA LAMBLIA, ENTAMOEBA HISTOLYTICA).
Ωραία και γιατί πρέπει να τα γνωρίζω όλα αυτά!;  Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η υπερκατανάλωση αντιβιώσεων οδηγεί άπλα σε αυξημένη ανθεκτικότητα των μικροβίων.  Η Ελλάδα δυστυχώς έχει την πρωτιά σε κατανάλωση αντιβιώσεων.  Το πιο κλασικό παράδειγμα αποτελεί η γνωστή πλέον σε όλους μας φράση που λέει η μια γειτόνισσα στην άλλη:  “ Και εγώ είχα τα ίδια συμπτώματα, Να! Πάρε!  Αυτό το αντιβιοτικό μου έδωσε ο γιατρός και έγινα μια χαρά”.
ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΛΑΜΒΑΝΟΥΜΕ ΑΠΟ ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ ΑΝΤΙΒΙΩΣΗ.
Εν κατακλείδι αν είναι μικρόβιο ίσως και να χρειαστεί να πάρουμε αντιβίωση.  Αν όμως είναι ιός τότε η αντιβίωση είναι ανούσια διότι ο ιός όπως πολλοί γνωρίζουμε πρέπει να “κάνει τον κύκλο του”.       
Εδώ είναι χρέος μου να αναφέρω ότι και οι βακτηριακές (μικροβιακές) άλλα και οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες είναι συνήθως αυτοϊώμενες δηλαδή τα συμπτώματα υποχωρούν από μόνα τους. 
Επίσης να ξεκαθαρίσουμε ότι οι παρασιτικές λοιμώξεις του έντερου χαρακτηρίζονται από παρατεταμένες, μεγάλης διάρκειας διάρροιες.  Τα αντιπαρασιτικά φάρμακα είναι διαφορετικά από τις αντιβιώσεις.
Όπως ανάφερα και πιο πάνω ιδιαίτερο κίνδυνο διατρέχουν τα μικρά παιδιά ιδίως κάτω των δυο ετών.  Οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες σε αυτή την ηλικιακή ομάδα οφείλονται συχνά σε ιούς ROTA VIRUS  οπότε ο εμβολιασμός υπάρχει ως πρόληψη.


Πως αντιμετωπίζουμε τη γαστρεντερίτιδα;

Κύριος στόχος μας είναι η ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ του πάσχοντα.  Διότι στο αρχικό
στάδιο της λοίμωξης το λεπτό μας έντερο διατηρεί την απορροφητική του ικανότητα.
  Μπορούμε να χορηγήσουμε ένα από τα διαλύματα γλυκόζης και ηλεκτρολυτών
που κυκλοφορούν ευρέως στα φαρμακεία της γειτονιάς μας.  Βεβαίως στις ευπαθείς
ομάδες με πολλαπλές διάρροιες και έμετους (μικρά παιδιά, υπερήλικες, άτομα με
παθήσεις που “ρίχνουν” την άμυνα του οργανισμού τους) ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ νοσηλεία για
ενδοφλέβια χορήγηση υγρών χωρίς καθυστέρηση.
Φυσικά πρέπει να προσέξουμε τη δίαιτα μας διότι μπορεί να επιδεινωθούν
τα συμπτώματα. 
Άρα αν έχουμε εμέτους για μια ώρα μετά τον έμετο δεν πίνουμε καθόλου νερό
(αν διψάμε τόσο πολύ πίνουμε λίγο νερό ή τσάι με το κουταλακι).  Στη συνεχεία
δίδουμε σε ένα ποτήρι νερό ένα από τα διαλύματα γλυκόζης και ηλεκτρολυτών που
κυκλοφορούν ευρέως στα φαρμακεία.  Πολλοί πιστεύουν ότι με τα λαμβανόμενα υγρά θα σταματήσουν οι έμετοι και οι διάρροιες.  ΟΧΙ αλλά θα αποτρέψουμε την αφυδάτωση και την απώλεια ηλεκτρολυτών οι οποίοι είναι σημαντικοί για την καλή λειτουργιά του έντερου και του οργανισμού μας. 
Δία τούτο το λόγο αν η αφυδάτωση είναι έντονη ότι και αν χορηγήσουμε σε φάρμακα δεν θα υπάρξει βελτίωση πάρα μόνον αν ενυδατωθεί με ενδοφλέβια χορήγηση υγρών ο ασθενής.
Από φρούτα και χυμούς επιτρέπονται μονό μήλο και μπανάνα και από αναψυκτικά η κόκα κόλα, ευρέως γνωστό σε όλους άλλα γιατί;  Απλά αυτό το αναψυκτικό περιέχει τανίνες οι οποίες περιορίζουν την κινητικότητα του έντερου (λιγότερες διάρροιες).  Βέβαια κάλο είναι να αποφεύγονται γενικά τα αναψυκτικά ιδίως τα light (περιέχουν ασπαρτάμη που επιδεινώνει την κατάσταση).  Το τσάι τουλάχιστον έχει αποδεδειγμένη αντιδιαρροϊκή δράση.
Από φαγητό πρέπει να καταλάβουμε ότι το έντερο μας χρειάζεται “ξεκουραση” άρα τηγανητά, σάλτσες, πατατάκια, κρέας, γαλακτοκομικά, γλυκά και βάρια φαγητά απαγορεύονται.  Μια καλή επιλογή είναι η γνωστή σε όλους μας κοτόσουπα φιδέ με λίγο παραπάνω αλάτι από το σύνηθες.  ΟΧΙ λαχανικά και  γενικά η διατροφή πρέπει να είναι χαμηλή σε φυτικές ίνες.  Επιτρέπεται λευκό ψωμί, ζάχαρη, μακαρόνια, φρυγανιές και βραστό μοσχάρι.

“Πως μπορούμε να προφυλαχτούμε για να μην κολλήσουμε;”
Καταρχήν να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν μεταδίδεται όπως η γρίπη.  Ο κύριος τρόπος μετάδοσης είναι μέσω της στοματοφαρυγγικής οδού. 
Όπως είπαμε πιο πάνω διάφορα βακτήρια και παράσιτα βρίσκονται στο νερό και στα τρόφιμα οπότε η κατανάλωση αυτών των “μολυσμένων” τροφίμων θα μπορούσε να προκαλέσει τροφική δηλητηρίαση.  Άρα η βακτηριακή γαστρεντερίτιδα εξαπλώνεται πολύ εύκολα λόγω κακής υγιεινής δηλαδή π.χ.  όταν δεν πλένουμε τα χέρια μας μετά την τουαλέτα ή αφού καθαρίσουμε τα εμέσματα (τον έμετο), κατανάλωση νερού από μολυσμένη υδροδότηση, χάϊδεμα αδέσποτων και κατοικίδιων ζώων.
Οι ιοί  υπάρχουν στα κόπρανα των θηλαστικών.  Ανεξάρτητα με τις συνθήκες υγιεινής και επειδή είναι ιδιαίτερα ανθεκτικοί RNA ιοί μπορούν να παραμείνουν για αρκετές ήμερες μέσα στο νερό, πάνω στα χέρια και σε οποιαδήποτε επιφάνεια.  Συχνά μεταφέρεται στο γαστρεντερικό σωλήνα μέσω κατανάλωσης μολυσμένων λαχανικών.
Η εξάπλωση γίνεται από άτομο σε άτομο μέσω μολυσμένων σταγονιδίων (που περιέχουν τον ιό) από τον έμετο ή την διάρροια που μολύνουν επιφάνειες, την τουαλέτα κ.λ.π.




Πάντοτε να συμβουλεύεστε τον Γενικό Οικογενειακό Ιατρό σας.



“Κάλλιον το προλαμβάνει παρά το θεραπεύειν"
«Ωφελέειν ή μη βλάπτειν»
Ιπποκράτης.

Η ώρα είναι :
Ημερομηνία:
MedNetGP.gr